De uitvoering en het bestaan van het lex specialis beginsel in internationaal humanitair recht: nog relevant of achterhaald?

Het lex specialis beginsel is er  om wisselwerking tussen internationaal humanitair recht en internationale mensenrechten te bewerkstelligen. Althans, daar focust de literatur  aan de ene kant veelal op. [1] Aan de andere kant  geeft de literatuur weer dat het beginsel voor verwarring zorgt.[2] Daarnaast wordt in de literatuur weergegeven dat er verschillende problemen relateren aan het beginsel.[3] Hierdoor kan de vraag worden gesteld of het beginsel nog wel echt nodig is om de wisselwerking tussen internationaal humanitair recht en internationale mensenrechten te bewerkstelligen of kan dit ook door middel van alternatieven worden gedaan.  Deze vraag wordt beantwoord door te beginnen met de herkomst te spiegelen van het beginsel, om vervolgens over te gaan naar de problemen die er zijn rondom het beginsel, daarna zal worden weergegeven welke alternatieven er zijn voor het beginsel en daaruit wordt een conclusie getrokken waarbij de vraag wordt beantwoord of het beginsel nog écht nodig is of toch achterhaald.

Hoewel het lex specialis beginsel een ouder beginsel is zijn de fundamenten voor de wisselwerking tussen internationaal humanitair recht en internationale mensenrechten gelegd in de International Court of Justice Advisory Opinion in the Nuclear Weapons case. Daarbij gaf het internationaal gerechtshof aan dat: “The test of what is an arbitrary deprivation of life, however, then falls to be determined by the applicable lex specialis, namely, the law applicable in armed conflict which is designed to regulate the conduct of hostilities[4]. De fundamenten voor het beginsel zijn daarmee dus gelegd.

Hoe dan ook, ondanks dat het beginsel bestaat, geeft de literatuur toch aan dat het beginsel niet voor voldoening zorgt. [5] Daarnaast wordt door de literatuur weergegeven dat het beginsel zorgt voor verwarring en interpretatie omdat er verschillende meningen en leren bestaan met betrekking tot het beginsel.

Bovendien worden zowel internationaal humanitair recht als internationale mensenrechten gezien als lex specialis. Hierdoor is het nog onduidelijker wat wanneer toepasbaar is. Enige onduidelijkheid omtrent het lex specialis beginsel draagt dan niet bij aan de effictiviteit van de afdwingbaarheid van het recht.

Er zijn echter ook alternatieven voor het lex specialis beginsel. Zo noemt de literatuur resoluties, afwijkingen van artikelen  (derogaties) en overeenkomsten als alternatieven voor de lex specialis. [6] Door middel van deze alternatieven zou enig conflictprobleem zonder al te veel problemen kunnen worden opgelost en daarmee wordt er wél bijgedragen aan de effectiviteit van rechtshandhaving. Alleen dient de praktijk nog te laten zien of dit écht zo zal zijn.

Door de bovenstaande bevindingen kan aan de ene kant rustig worden geconcludeerd dat het beginsel inderdaad hedendaags een beetje achterhaald is aangezien er alternativen zijn die conflictproblemen ook kunnen oplossen. Aan de andere kant kan echter ook worden geconcludeerd dat het nog niet duidelijk is of die alternatieven in de praktijk goed genoeg zullen werken. Dat moet nog in de praktijk worden uitgewezen.

 

Voetnoten:

[1] C. de Koker & T. Ruys, ‘Foregoing Lex Specialis? Exclusivist V. Symbiotic Approaches to the Concurrent Application of International Humanitarian and Human Rights Law’, (2016) 1 Revue Belge de Droit International 240, at 243.

[2] Ibid.

[3] Ibid.

[4] Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons, Advisory Opinion, I.C.J. Reports 1996, p. 226, paragraph 25.

[5] M. Sassòli & L.M. Olson, ‘The relationship between international humanitarian and  human rights law where it matters: admissible killing and internment of fighters in non-international armed conflicts’, (2008) 90 International Review of the Red Cross 599, at 627.

[6] M. Milanovic, Extraterritorial Application of Human Rights Treaties: Law, Principle and Policy (2011), 260.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s